| Na Pogórzu Cieszyńskim
(Górki Wielkie i Górki Małe) podłoże niemal całego terenu, utworzone
jest z dolnokredowych łupków i wapieni cieszyńskich, sprzyja powstawaniu
bardzo żyznych gleb, zasobnych
w węglan wapnia. Dodatkowo fakt łagodnego klimatu Pogórza Cieszyńskiego,
o rocznej średniej temperaturze przekraczającej 8°C sprawia, że
ziemie Górek Małych i Wielkich są bardzo dobrym obszarem rolniczym.
Taki typ krajobrazu też w nich występuje. Niewielkie płaty roślinności
zbliżone swym charakterem do zespołów leśnych zachowały się jedynie
na stromych zboczach: stokach wzgórza Bucze, na kilku fragmentach
skarpy doliny Brennicy w Górkach Wielkich i koło Szpotowic. Są
to jednak najcenniejsze płaty roślinności na Pogórzu Cieszyńskim.
Ich niepowtarzalny charakter dostrzegła już w latach trzydziestych
prof. A. Kozłowska twierdząc, że zwiedzanie ich na przełomie kwietnia
i maja należy do najbardziej niezapomnianych wrażeń przyrodniczych
w naszym kraju. Uznając dużą specyfikę tego zbiorowiska leśnego
nadano mu wówczas nazwę buczyny cieszyńskiej. Oprócz okazałych
lip, grabów i buków występują w nim w warstwie runa leśnego: szczyr
trwały, przylaszczka, zawilec gajowy, ziarnopłon wiosenny, kokoryczka
wielokwiatowa, szałwia lekka, miodunka ćma, żywokost bulwiasty,
fiołek leśny, jaskier kosmaty, czerniec gronkowy, piżmaczek wiosenny.
Te niezwykle cenne gatunki roślin runa tych lasów uzupełniają
rośliny chronione: marzanka wonna, kopytnik pospolity, pierwiosnka
wyniosła, bluszcz i wawrzynek wilczełyko oraz kilka gatunków storczykowatych,
między innymi storczyk męski wraz ze storczykiem bladym, dla którego
wzgórze Bucze jest jednym z dwóch najliczniejszych stanowisk w
Polsce.
W regionie Beskidu Śląskiego, na terenie którego
znajduje się wieś Brenna, brak węglanu wapnia w skałach macierzystych,
duże nachylenie stoków w części doliny Brennicy obejmującej wieś
Brenną spowodowały, że gleby są tu kamieniste, płytkie i ubogie.
Dodatkowo znacznie ostrzejsze warunki klimatyczne zadecydowały,
że przeważają tu zbiorowiska leśne. Łacznie lasy pokrywają aż
64% powierzchni gminy. Terenów rolniczych we wsi Brenna jest natomiast
bardzo niewiele, głównie w dolinach. Wyjątkiem są wyżej położone
hale górskie wykorzystywane jako pastwiska. Znaczną część
lasów Brennej stanowią świerki i buki. Poza tym występują tu jodły,
trochę jaworów, modrzewi oraz innych gatunków drzew. Bogate jest
runo tych lasów. Symbolem Brennej mogą być trzy gatunki roślin:
dziewięćsił bezłodygowy, goryczka trojeściowa oraz naparstnica
purpurowa, która właśnie tu ma swoje główne centrum występowania
w Beskidach Zachodnich. Ponadto rosną na tym terenie inne rośliny
chronione, takie jak: śnieżyczka przebiśnieg, marzanka wonna,
kopytnik, barwinek. Na wiosnę uroku tym zbiorowiskom leśnym nadają
barwne aspekty kwitnienia kolejnych gatunków roślin: żywca gruczołowatego,
czosnku niedźwiedziego, miesiącznicy trwałej. Oprócz tego w górach
dość licznie rosną chronione gatunki paproci i widłaków, natomiast
z wilgotnymi łąkami i mlakami związane jest występowanie storczyków
- szerokolistego i plamistego.
W gminie Brenna występuje 675 gatunków i podgatunków
roślin naczyniowych. W ich skład wchodzą 44 gatunki prawnie chronione
z tego 33 gatunki podlegają całkowitej ochronie gatunkowej.
|